BRAK MOŻLIWOŚCI ODWOŁANIA OD NEGATYWNYCH ROZSTRZYGNIĘĆ KONKURSOWYCH
Jak wynika z art. 78 Konstytucji RP „Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń
i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.”. W doktrynie prawa i orzecznictwie Trybunały Konstytucyjnego przyjmuje się,
że „Treścią art. 78 jest – w najogólniejszym wymiarze – jest ustanowienie prawa stron każdego postępowania do uruchamiania procedury weryfikującej prawidłowość wszystkich rozstrzygnięć indywidualnych wydawanych przez organy (…) (1).
Słusznie wskazano w przytoczonym fragmencie komentarza do Konstytucji, że prawo do odwołania – przynajmniej raz – dotyczy wszystkich rozstrzygnięć. A więc nie tylko decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 107. K.p.a, ale wszystkich decyzji czy wyroków wydawanych przez organy państwa (organy administracji publicznej, sądy, prokuratorów).
Uzmysławia to lektura przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 z późn.zm.), zwanej dalej „PZP”. Zgodnie z art. 14 PZP do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Natomiast z dalszej lektury ustawy wynika, że w przypadku wyboru najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego, należy zawrzeć z najlepszym oferentem umowę cywilnoprawną. (2) Dalej jednak w PZP w rozdziale 5 daje uczestnikom postępowania prawo do odwołania m.in. od wyboru najkorzystniejszej oferty dokonanej przez zamawiającego (3). Z kolei w rozdziale 4 PZP powołuje specjalny organ właściwy tylko do rozpoznawania odwołań wnoszonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia (4). Widać tutaj wyraźnie, że prawo do odwołania od rozstrzygnięcia organu państwa zostało w pełni zachowane.
Prawa do odwołania, o którym mowa w art. 78 Konstytucji nie przewiduje jednak żadna z ustaw za pomocą, których organy państwa, zlecają organizacjom pozarządowym realizację zadań publicznych. (5) Dzieje się tak, mimo że środki przyznane na realizację zadań publicznych w drodze postępowań konkursowych w trwałych liniach orzeczniczych sądów (6) mają charakter cywilny, podobnie jak środki przyznawane przez PZP wykonawcom zleconych zadań.
Stan taki prowadzi do oczywistej dyskryminacji pomiędzy podmiotami gospodarczymi, które w myśl przepisów PZP mają prawo odwołać się od rozstrzygnięć w postępowaniach
w sprawach zamówień publicznych, a organizacjami sektora pozarządowego, które zostały pozbawione konstytucyjnego prawa do odwołania.
- L. Garlicki, K. Wojtyczek, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Komentarz. Tom II, Wydawnictwo Sejmowe 2016, s. 876.
- Przykładowo art. 60f PZP.
- Zob. art. 180 ust. 2 pkt. 6 PZP.
- Zob. art. 172 ust. 1 PZP.
- Brak takiego trybu w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawie o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, w ustawie o pomocy społecznej, ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, ustawie o zdrowiu publicznym, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych, ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
- Zob. Postanowienie NSA z 30 listopada 2011 r., Sygn. akt II GSK 2022/11, Postanowienie NSA z 3 grudnia 2015 r., Sygn. akt II GSK 3159/15, Uchwała NSA z 24 maja 2015 r., Sygn. akt II GPS 1/12.